De uitslag of alleen een detail: score-fixing en spotfixing
Bij score-fixing gaat het om de uitslag of de score: wie wint, met hoeveel verschil en hoeveel doelpunten er vallen. Bij spotfixing gaat het om één gebeurtenis in de wedstrijd: een kaart, een corner, een strafschop, een dubbele fout of een verloren game.
Vaak gaat het niet om de einduitslag, maar om het aantal doelpunten, het verschil of één gebeurtenis. Een ‘klein detail’ is net zo goed matchfixing als het beïnvloeden van de hele wedstrijd.
Waarom er vaak weddenschappen achter zitten
Wie van tevoren weet wat er in een wedstrijd gebeurt, kan een weddenschap plaatsen die niet kan verliezen. Er wordt ook tijdens de wedstrijd en op losse gebeurtenissen gewed, dus een matchfixer heeft maar één moment van het spel nodig.
Wie het organiseert
- 1De financier brengt het geld in en plaatst de weddenschappen.
- 2Tussenpersonen zoeken mensen en benaderen ze. De ‘runner’ is vaak een oud-sporter die zwakke plekken zoekt: schulden, gokken, achterstallige salarissen.
- 3Spelers en scheidsrechters die ervoor moeten zorgen dat de gebeurtenis in de wedstrijd plaatsvindt.
Hoe ze mensen benaderen
Zelden direct. Het aanbod komt vriendelijk: hulp, een lening, een cadeau, een ‘investering’ in de club of een bericht op sociale media. Pas later volgt een verzoek om een gunst, en uiteindelijk druk. In teamsporten richten matchfixers zich op rollen waarbij een fout geen argwaan wekt; in het voetbal de keeper, verdedigers en de aanvoerder (Europol 2020).
Matchfixing zonder weddenschappen
Een wedstrijd kan ook zonder weddenschappen worden beïnvloed: voor promotie, tegen degradatie, voor een betere loting of om te bepalen wie fluit. Ook dat is een overtreding van de regels.
Team- en individuele sporten: het verschil
| Teamsport | Individuele sport |
|---|---|
| Sleutelrollen zijn het doelwit: keeper, verdediger, aanvoerder | Eén speler of één scheidsrechter is genoeg |
| De fout van één persoon valt weg in het spel van het team | Een game, een set of een worp hangt direct van één persoon af |
| Druk kan ook van oudere teamgenoten komen | De speler is vaak alleen als het aanbod komt, zonder team om zich heen |
Hoe het aan het licht komt
Gokbedrijven en monitoringdiensten letten op afwijkende weddenschappen. In Nederland moeten gokbedrijven met een vergunning ongebruikelijke zaken die wijzen op een risico van manipulatie melden bij de Kansspelautoriteit en de betrokken sportbond. Andere aanwijzingen komen uit meldingen van spelers en scheidsrechters en uit onderzoeken van bonden en de politie.
Wat riskeert u?
Sportieve straffen legt de bond op volgens zijn eigen reglement, bijvoorbeeld een schorsing of royement. Een manipulatie kan een club punten of een titel kosten. Het strafrecht verschilt per land.
Begrippenlijst
| Nederlands | Engels | Betekenis |
|---|---|---|
| matchfixing | match-fixing | het verloop of de uitslag van een wedstrijd beïnvloeden |
| manipulatie van sportwedstrijden | competition manipulation | term uit het Verdrag van de Raad van Europa (Macolin) |
| spotfixing | spot-fixing | één gebeurtenis in de wedstrijd beïnvloeden, zoals een kaart of een corner |
| wedden tijdens de wedstrijd | in-play betting | weddenschappen terwijl er wordt gespeeld, ook op losse gebeurtenissen |
| voorkennis | inside information | informatie die niet openbaar is, zoals de opstelling of een blessure |
| tussenpersoon, ‘runner’ | intermediary, runner | wie sporters benadert namens de financier |
| melding | report | een benadering of vermoeden doorgeven aan een meldpunt |
| uitspraak die nog niet onherroepelijk is | decision not yet final | er is nog beroep mogelijk |
