Naar de inhoud
Nederland Onderdeel van het platform responsiblo.com
Preventie en waarschuwingssignalen Gepubliceerd 8 min lezen

Bestuurder: zo regelt u de preventie van matchfixing in uw club

Een gemanipuleerde wedstrijd kan de hele club duur komen te staan: punten, een titel en zelfs strafvervolging als rechtspersoon. Een handleiding voor voorzitters, technisch directeuren, managers en trainers om in de club regels, voorlichting en een meldprocedure op te zetten.

Op deze pagina
  1. Waarom preventie ook de club beschermt
  2. Vijf stappen voor preventie
  3. Waarschuwingssignalen voor het clubbestuur
  4. Scheidsrechters en hun aanstelling
  5. Teamsport en individuele sport
  6. Als er in de club een melding binnenkomt

Matchfixing komt voor bij clubs van elke omvang. Volgens Europol (2020) richten tussenpersonen zich op mensen met geldproblemen, op clubs met schulden en op competities waarvan geen beelden worden gemaakt. De bestuurder van een club, dus de voorzitter, de technisch directeur, de manager en ook de trainer, heeft een bijzondere rol: hij stelt de regels vast, beslist over het geld en is vaak de eerste bij wie een speler zijn verhaal doet. Preventie beschermt niet alleen de spelers, maar ook de club zelf.

Waarom preventie ook de club beschermt

Volgens artikel 51 Wetboek van Strafrecht kunnen strafbare feiten ook door rechtspersonen worden begaan. Ook een club kan dus als rechtspersoon strafrechtelijk worden vervolgd en veroordeeld, bijvoorbeeld voor omkoping, naast wie opdracht tot het feit gaf of er feitelijk leiding aan gaf. De rechter kan een rechtspersoon zo nodig een geldboete van de naast hogere categorie opleggen (artikel 23 lid 7); voor omkoping is dat sinds 1 januari 2026 maximaal € 1.100.000. Een wettelijke plicht om een meldprocedure voor matchfixing te hebben, bestaat voor clubs nog niet. Alleen clubs met in de regel minstens 50 werknemers moeten volgens de Wet bescherming klokkenluiders een interne meldprocedure voor misstanden hebben. Het wetsvoorstel Wet integere sport, dat het kabinet op 26 juni 2026 goedkeurde, wil sportorganisaties een meldprocedure voorschrijven, ook voor het manipuleren van wedstrijden, maar op 15 november 2026 was het nog geen wet. Regels, voorlichting en een meldprocedure die werkt, zijn daarom nu al verstandig.

Ook de sport stelt eisen. In het voetbal moeten clubs er volgens het Algemeen Reglement van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB, versie juli 2026) op toezien dat hun leden, spelers, trainers, scheidsrechters die niet door de KNVB zijn aangesteld, en andere functionarissen zich onthouden van verboden weddenschappen. Volgens de sportregels kan een manipulatie de club punten of een titel kosten, en de ijshockeyfederatie IIHF bepaalt dat een nationale bond verantwoordelijk is voor zijn spelers en functionarissen.

Vijf stappen voor preventie

  1. Duidelijke regels in de club. Schrijf op wat er geldt: niet wedden op een competitie waaraan men deelneemt, en het liefst nooit op de eigen sport; geen informatie doorgeven die nog niet openbaar is, zoals de opstelling of blessures; elke benadering melden. Ook het bestuur hoort erbij: gokbedrijven met een vergunning moeten voorkomen dat onder meer eigenaren en leidinggevenden van een club inzetten op haar wedstrijden. Geef de regels aan spelers, trainers en vrijwilligers.
  2. Regelmatige voorlichting. De code van de olympische beweging ter voorkoming van manipulatie van wedstrijden vraagt sportorganisaties om regelmatig voorlichting te geven, en het Verdrag van de Raad van Europa inzake de manipulatie van sportwedstrijden noemt ook voorlichting aan jonge sporters. Volgens een studie uit Portugal (2019) verandert gedrag niet door alleen regels ‘van bovenaf’ uit te leggen; deskundigen raden daarom oefensituaties aan, het oefenen van een weigering en uitleg waarom de regels gelden. Begin bij de jeugd zo vroeg mogelijk.
  3. Een aanspreekpunt en een meldpunt. Wijs in de club iemand aan bij wie spelers terechtkunnen, en maak het meldpunt van uw bond en Centrum Veilige Sport Nederland bekend. De olympische code vraagt om een veilig meldkanaal dat iedereen kent, en het bureau van de Europese olympische comités bij de EU (EOC EU Office) raadt in aanbevelingen uit 2024 aan een integrity officer of aanspreekpunt aan te wijzen.
  4. Bescherming van wie meldt. Wie een benadering meldt, mag daarvoor in de club niet worden gestraft of gepasseerd. Volgens het Tuchtreglement Matchfixing (2016) van het Instituut Sportrechtspraak (ISR), dat onder meer de bonden in het basketbal, volleybal en ijshockey gebruiken, is het ontmoedigen of beletten van een melding zelf een overtreding. De Wet bescherming klokkenluiders beschermt wie in zijn werk of als vrijwilliger een misstand meldt, onder voorwaarden tegen benadeling; een amateur die niet voor de club werkt, valt er mogelijk niet onder. Een interne meldprocedure is verplicht voor werkgevers met in de regel minstens 50 werknemers.
  5. Gezonde financiën. Betaal salarissen en vergoedingen op tijd: volgens de internationale spelersvakbond FIFPRO wordt een speler met een achterstallig salaris eerder benaderd. Controleer nieuwe sponsors en investeerders en speel oefenwedstrijden alleen met een organisator die u hebt gecontroleerd.

Waarschuwingssignalen voor het clubbestuur

  • een onbekende buitenlandse investeerder of een onverwachte sponsor die invloed wil op de opstelling of op de keuze van tegenstanders;
  • veel nieuwe spelers via dezelfde zaakwaarnemer of uit hetzelfde land, of spelers en trainers die steeds samen naar een andere club gaan;
  • oefenwedstrijden die een derde partij organiseert, waarbij niet duidelijk is wie de organisator is;
  • geen videobeelden van wedstrijden;
  • spelers met schulden, beslagleggingen of belangstelling voor gokken, achterstallige salarissen in het team;
  • pogingen om invloed te krijgen op de aanstelling van scheidsrechters.

De signalen komen uit rapporten van Europol (2020) en van het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs en misdaad (UNODC, 2021) en, voor de salarissen, van FIFPRO. Geen enkel signaal bewijst op zich iets, maar elk is reden om nader te kijken en het zo nodig bij de bond te melden.

Scheidsrechters en hun aanstelling

Een bestuurder bemoeit zich niet met het werk van scheidsrechters. Wie de aanstelling van scheidsrechters in handen krijgt, kan uitslagen beïnvloeden zonder ook maar één speler te benaderen. Het Verdrag van de Raad van Europa inzake de manipulatie van sportwedstrijden beveelt daarom aan scheidsrechters zo laat mogelijk aan te stellen, zodat het moeilijker wordt hen te benaderen (Nederland heeft het verdrag in 2014 ondertekend, maar op 15 november 2026 nog niet geratificeerd). Wie een scheidsrechter een gift of belofte doet om een wedstrijd te beïnvloeden, kan worden vervolgd voor omkoping (artikel 328ter Wetboek van Strafrecht), ook als de scheidsrechter weigert. Voor een scheidsrechter in dienstbetrekking geldt dat zeker; voor amateurscheidsrechters kan het gelden als zij zich via hun bond aan regels tegen matchfixing hebben verbonden, maar rechters hebben die uitleg nog niet bevestigd. Bij bonden die voor matchfixing bij het ISR zijn aangesloten, kan een bestuurder die de regels overtreedt onder meer een functieverbod van maximaal tien jaar krijgen.

Voor de club betekent dit: overleg met scheidsrechters en andere wedstrijdofficials alleen over de organisatie van de wedstrijd, nooit over concrete beslissingen, en vraag niet vooraf wie er fluit. Biedt iemand u ‘hulp’ aan bij de aanstelling of het optreden van een scheidsrechter, meld dat dan net zoals een aanbod aan een speler; in het voetbal moeten leden zo’n verzoek volgens het Algemeen Reglement van de KNVB schriftelijk melden bij het sectiebestuur.

Teamsport en individuele sport

In een teamsport kennen de spelers elkaar; groepsdruk en een zwijgende kleedkamer zijn een groot risico. Maak als bestuurder duidelijk dat een benadering melden goed is en dat niemand daarvoor iets te vrezen heeft. In een individuele sport, bijvoorbeeld bij een tennisvereniging, reizen spelers vaak alleen naar toernooien. Het Tennis Anti-Corruption Program van de International Tennis Integrity Agency (ITIA) geldt naast spelers ook voor hun coaches en voor het personeel van toernooien van ITF, ATP en WTA, dus ook voor mensen van een vereniging die zo’n toernooi organiseert. Een vereniging doet er goed aan spelers en hun ouders de gegevens van het meldpunt van de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB) en van de ITIA te geven voordat zij vertrekken.

Als er in de club een melding binnenkomt

  1. Luister en schrijf de feiten op: wie, wanneer, hoe en wat diegene wilde. Wis niets en zet de speler niet onder druk. Geef de naam van de speler die meldt alleen door aan de bond en, bij een aangifte, aan de politie.
  2. Onderzoek niets zelf en confronteer geen verdachten. Geef het meteen door aan de bond: in het voetbal via de Tiplijn Matchfixing van de KNVB, desgewenst anoniem, in andere sporten via het meldpunt van de bond of Centrum Veilige Sport Nederland. Spreek met de speler af dat hij het ook zelf meldt: de meldplicht van zijn bond geldt voor hem persoonlijk, en een gesprek met de trainer of het bestuur vervangt die melding niet.
  3. Overweeg aangifte bij de politie. In Nederland hebben spelers, scheidsrechters en bestuurders geen wettelijke plicht om matchfixing te melden, maar alleen al geld of een gunst aanbieden, beloven, aannemen of vragen kan strafbaar zijn. Bij een vermoeden van een strafbaar feit, zoals omkoping, kunnen de club en de speler aangifte doen bij de politie, zonder spoed via 0900-8844. Wordt iemand bedreigd, bel dan direct 112.
  4. Communiceer voorzichtig. Komt de zaak in de openbaarheid, noem in een verklaring van de club dan niemand schuldig zolang de bevoegde instantie niet heeft beslist. Gegevens over spelers zijn persoonsgegevens.

De regels voor wedden die ook voor bestuurders gelden, leest u in het artikel Wedden op de eigen competitie: speler, scheidsrechter en bestuurder; de meldpunten per sport staan op de pagina Waar melden.

Cursus preventie van matchfixing: acht lessen en 26 oefeningen. Prijzen en pakketten →

Bronnen

  1. 1.Wetboek van Strafrecht (geldend vanaf 1 juli 2026), Overheid.nl (wetten.overheid.nl) officieel
  2. 2.Strafbare sportmanipulatie. Verkennend onderzoek naar strafrechtelijke aansprakelijkheid voor sportmanipulatie (matchfixing) onder huidig Nederlands strafrecht, Tweede Kamer der Staten-Generaal officieel
  3. 3.Nieuwe wet moet sport veiliger en eerlijker maken, Rijksoverheid, 26 juni 2026 officieel
  4. 4.Reglementen bondsvergadering (Algemeen Reglement, versie juli 2026), Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) officieel
  5. 5.Tuchtreglement Matchfixing (versie 13 juni 2016), Instituut Sportrechtspraak, 13 juni 2016 officieel
  6. 6.Leidraad integriteit van sportweddenschappen (december 2025), Kansspelautoriteit officieel
  7. 7.Wet bescherming klokkenluiders: veelgestelde vragen, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (wetbeschermingklokkenluiders.nl) officieel
  8. 8.Verdrag van de Raad van Europa inzake de manipulatie van sportwedstrijden, Verdragenbank (Overheid.nl) officieel
  9. 9.Contact: matchfixing (Tiplijn Matchfixing), Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) officieel
  10. 10.Matchfixing, Centrum Veilige Sport Nederland officieel
  11. 11.Aangifte of melding doen, Politie officieel
  12. 12.Tennis Anti-Corruption Program 2026, International Tennis Integrity Agency officieel

Laatst bijgewerkt

Veelgestelde vragen

Kan ook de club strafrechtelijk worden vervolgd voor een gemanipuleerde wedstrijd?

Ja. Volgens artikel 51 Wetboek van Strafrecht kan ook een club als rechtspersoon strafrechtelijk worden vervolgd en veroordeeld, bijvoorbeeld voor omkoping. Volgens de sportregels kan een manipulatie de club bovendien punten of een titel kosten.

Wat moet een club als eerste doen?

Eenvoudige regels opschrijven (niet wedden op de eigen competitie, geen informatie doorgeven die nog niet openbaar is, elke benadering melden), een aanspreekpunt aanwijzen en de spelers wijzen op het meldpunt van de bond en op Centrum Veilige Sport Nederland.

Een speler vertelt mij dat hij is benaderd. Moet ik dat zelf oplossen?

Nee. Schrijf de feiten op, wis niets en geef het meteen door aan het meldpunt van de bond; de speler meldt het daarnaast zelf. Bij een vermoeden van een strafbaar feit, zoals omkoping, kunt u aangifte doen bij de politie. Confronteer verdachten niet zelf.

Moet een club een interne meldprocedure hebben?

Volgens de Wet bescherming klokkenluiders moeten werkgevers met in de regel minstens 50 werknemers een interne meldprocedure hebben. De meeste kleinere clubs hoeven dat niet. Het wetsvoorstel Wet integere sport zou sportorganisaties een meldprocedure voorschrijven, maar op 15 november 2026 was het nog geen wet; een duidelijke meldprocedure is hoe dan ook verstandig.

Cursus preventie van matchfixing

Acht korte lessen en 26 oefeningen uit echte situaties in de sport. Spelers, scheidsrechters en bestuurders leren een benadering te herkennen, af te wijzen en te melden.

Eén plaats: € 14 per persoon incl. btw.