Bij matchfixing denken de meeste mensen aan een afgesproken uitslag van een grote wedstrijd. In werkelijkheid reiken de regels van de sport en internationale afspraken veel verder. Ze gelden voor spelers, scheidsrechters en bestuurders, in team- en individuele sporten, van de hoogste divisie tot de amateurs en de jeugd. Wie weet wat er allemaal onder matchfixing valt, weet op tijd hoe hij moet reageren.
Hoe de regels matchfixing omschrijven
Het Verdrag van de Raad van Europa inzake de manipulatie van sportwedstrijden (Macolin) en de code van de olympische beweging ter voorkoming van manipulatie van wedstrijden uit 2022 gebruiken dezelfde omschrijving. Manipulatie is een opzettelijke afspraak, handeling of nalatigheid die erop gericht is de uitslag of het verloop van een sportwedstrijd ongeoorloofd te veranderen, de onvoorspelbaarheid ervan geheel of gedeeltelijk weg te nemen en zo een ongerechtvaardigd voordeel te behalen, voor zichzelf of voor anderen. In Nederland gebruikt het Tuchtreglement Matchfixing (2016) van het Instituut Sportrechtspraak (ISR) bijna dezelfde woorden. Nederland heeft het verdrag in 2014 ondertekend, maar had het op 15 november 2026 nog niet geratificeerd.
Uit die omschrijving volgen vier dingen die u moet weten:
- Het gaat niet alleen om de uitslag. De regels spreken over de uitslag en over het verloop van de wedstrijd. Ook een opzettelijk gehaalde gele kaart, een opzettelijk veroorzaakte strafschop, een bewust verloren game of set of een technische fout in het basketbal op een afgesproken moment is manipulatie.
- Het gaat niet alleen om gokken. De omschrijving vraagt geen weddenschap: ook manipulatie zonder weddenschappen valt eronder, bijvoorbeeld voor promotie, lijfsbehoud of een gunstiger loting. De olympische code telt ook sportief voordeel als voordeel.
- Een aanbod is al genoeg. Alleen al een voordeel aanbieden, vragen of aannemen om een wedstrijd te beïnvloeden is een overtreding van de regels. Volgens de code maakt het niet uit of de wedstrijd echt anders is verlopen, of het geld is betaald en hoe de weddenschap is afgelopen.
- Het geldt ook voor scheidsrechters. Het verdrag en de code rekenen scheidsrechters tot de wedstrijdofficials; volgens de code hebben zij dezelfde plichten als spelers.
Wat er in de praktijk wordt beïnvloed
Bij verdachte wedstrijden gaat het maar zelden om de einduitslag zelf. Volgens het jaarverslag van het bedrijf Sportradar over 2025 ging slechts ongeveer 10 procent van de verdachte voetbalwedstrijden over de einduitslag. Vaker ging het om gecombineerde scenario’s rond de uitslag (41 procent) of om het aantal doelpunten (26 procent), minder vaak om het doelsaldo of om afzonderlijke gebeurtenissen. De uitslag hoeft daarbij helemaal niet te veranderen: een doelpunt in een bepaalde fase van de wedstrijd of één kaart is genoeg.
In individuele sporten gaat het om een punt, een game of een set in het tennis of om een frame in het snooker. In het professionele tennis zijn de regels zo streng dat ook het opzettelijk vertragen of aanpassen van de scoreregistratie door de scheidsrechter een overtreding is, omdat gokmarkten op de live-score draaien.
Waarom matchfixers zich ook op lagere competities richten
Een situatierapport van Europol uit 2020 beschrijft waarom lagere competities kwetsbaar zijn: spelers verdienen weinig, er komt weinig publiek, de media besteden er weinig aandacht aan en vaak zijn er geen videobeelden. Op de gokmarkten zijn deze wedstrijden toch net zo goed te vinden als wedstrijden uit hogere competities. Volgens een rapport van het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs en misdaad (UNODC) uit 2021 ontstaat een markt op kleinere wedstrijden vaak alleen dankzij dataverzamelaars die het verloop van de wedstrijd rechtstreeks vanaf de tribune doorgeven.
Een lagere competitie betekent niet altijd een hoger risico. Volgens hetzelfde jaarverslag van Sportradar kwam 57 procent van alle verdachte voetbalwedstrijden in 2025 uit de twee hoogste nationale competities. In het tennis meldt het jaarverslag van de International Tennis Integrity Agency (ITIA) over 2024 juist de meeste waarschuwingen bij toernooien op het laagste professionele niveau. Het risico verschilt dus per sport, per land en per jaar.
Cijfers over Nederland: in 2025 ontving de Sports Betting Intelligence Unit (SBIU) van de Kansspelautoriteit (Ksa) 12 meldingen over mogelijke matchfixing van gokbedrijven met een vergunning: zes over voetbal, vijf over tennis en één over vechtsport. Drie daarvan gingen over sport in Nederland, vier over spelers die op hun eigen competitie hadden ingezet. Een melding is geen bewezen geval. Gokbedrijven met een Nederlandse vergunning mogen geen weddenschappen aanbieden op jeugdwedstrijden en op wedstrijden waaraan alleen sporters deelnemen die er niet voor betaald worden, maar die regel geldt alleen voor hen.
Team- en individuele sport: wie het doelwit is
In teamsporten richten matchfixers zich volgens Europol op posities waarbij een fout geen argwaan wekt. In het voetbal zijn dat de doelman, de verdedigers en de aanvoerder; een kaart of een technische fout kan bovendien één speler in zijn eentje veroorzaken. Een typisch aanbod klinkt daarom onschuldig, bijvoorbeeld ‘je hoeft alleen een gele kaart te halen in de eerste helft’, en de speler denkt dat hij zijn team daarmee niet benadeelt.
In een individuele sport is één speler of één scheidsrechter genoeg, en daarom is zo’n sport volgens Europol een nog makkelijker doelwit. In het tennis, cricket en darts nam volgens Europol bovendien het benaderen via sociale media toe. In het tennis houdt de stoelscheidsrechter ook de live-score bij. Volgens het jaarverslag van de ITIA over 2025 werden meer zaken bewezen dankzij gedrag dat geen gokalarm had veroorzaakt dan dankzij de alarmen zelf.
Meer over hoe een benadering eruitziet, leest u in het artikel Waarschuwingssignalen in de kleedkamer en op sociale media.
Wat u doet: vier regels voor alle sporten
De regels verschillen per sport in de details, maar vier principes gelden overal:
- Wed niet op uw eigen sport, ook niet via een vriend of familielid. Hoe ver het verbod gaat, verschilt. Sommige regels gelden alleen voor uw eigen competitie, andere voor de hele sport, overal ter wereld: bij professionele tennistoernooien verbieden de regels van de ITIA wedden op elke tenniswedstrijd, de FIFA in het voetbal op elke voetbalwedstrijd. In het Nederlandse voetbal verbiedt het Algemeen Reglement van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB, versie juli 2026) wedden op competities waarin u dit seizoen speelt of waarop u invloed kunt hebben, en op jeugdcompetities. Bij bonden die voor matchfixing bij het ISR zijn aangesloten, verbiedt het Tuchtreglement Matchfixing (2016) onder meer wedden op uw eigen sport en op jeugdcompetities. Zo’n weddenschap is op zich geen strafbaar feit, maar wel een overtreding van de regels van die bonden. Bent u jonger dan 18 jaar, dan mag u in Nederland niet gokken.
- Speel en fluit voluit, de hele wedstrijd en in elk onderdeel ervan.
- Deel geen voorkennis. Blessures, opstelling, tactiek of selecties zijn niet openbaar. Wie zulke informatie doorgeeft, kan ook zonder beloning een overtreding begaan.
- Meld elk aanbod meteen, nog voor de wedstrijd, ook als u het hebt geweigerd. Een wettelijke meldplicht voor spelers, scheidsrechters en bestuurders bestaat in Nederland niet; de plicht staat in de reglementen van de bonden. Het ISR-reglement vraagt om terstond te melden, bij de eerste gelegenheid, en de KNVB eist een schriftelijke melding. Niet melden is zelf een overtreding.
Waar melden
Meld het rechtstreeks bij het meldpunt van uw sport. Vertel het gerust ook uw trainer, maar meld het daarnaast zelf: de meldplicht geldt voor u persoonlijk. In het voetbal meldt u een benadering bij de Tiplijn Matchfixing van de KNVB, desgewenst anoniem. Speelt u in het betaald voetbal, dan kunt u ook de Red Button app van de KNVB en spelersvakbond VVCS gebruiken. In het tennis en padel meldt u het bij het meldpunt van de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB), die matchfixing doorstuurt naar de ITIA; bij de ITIA zelf kunt u ook melden. In het basketbal en het handbal meldt u het bij het Meldpunt Veilige Sport van uw bond; volleybal en ijshockey hebben ook een eigen meldpunt. Voor sporten die bij NOC*NSF zijn aangesloten, kunt u gratis en desgewenst anoniem terecht bij Centrum Veilige Sport Nederland; met een anonieme melding kan het meldpunt wel minder doen.
Matchfixing is in Nederland geen apart strafbaar feit, maar het kan wel strafbaar zijn als omkoping of oplichting. Alleen al geld of een gunst aanbieden, beloven, aannemen of vragen kan strafbaar zijn, ook als de wedstrijd daarna niet gemanipuleerd wordt. Bij een vermoeden van een strafbaar feit kunt u daarom ook aangifte doen bij de politie. Wordt u bedreigd of bent u in gevaar, neem dan direct contact op met de politie, bij spoed via 112.
Een overzicht van de meldpunten per sport vindt u op de pagina Waar melden.
