Przejdź do treści
Polska Część platformy responsiblo.com
Profilaktyka i sygnały ostrzegawcze Opublikowano 7 min czytania

Zakłady na własne rozgrywki: co wolno zawodnikom, sędziom i działaczom

W piłce nożnej regulamin PZPN zakazuje zakładów na wszystkie mecze piłkarskie, także na wygraną własnej drużyny, a zakład postawiony z wiedzą o korupcji jest w Polsce przestępstwem. Wyjaśniamy, gdzie przebiega granica dla zawodników, sędziów i działaczy, czym różnią się zasady w poszczególnych sportach i dlaczego najbezpieczniej w ogóle nie obstawiać własnego sportu.

Na tej stronie
  1. Co mówi polskie prawo
  2. Co mówią regulaminy sportowe
  3. Zawodnik: ani przez kolegę, ani na wygraną
  4. Sędzia: w piłce nożnej każdy mecz, w tenisie także po turnieju
  5. Działacz: zakaz obejmuje także władze klubu
  6. Co robić

„Postawiłem tylko na naszą wygraną, więc o co chodzi?” Takie zdanie można usłyszeć w szatni. Regulaminy sportowe, które zakazują zakładów, nie odróżniają jednak zakładu na wygraną od zakładu na przegraną: kto bierze udział w rozgrywkach, nie może ich obstawiać. W Polsce granice wyznaczają ustawa oraz regulaminy związków sportowych i międzynarodowych federacji, a najbezpieczniej trzymać się najsurowszej z tych zasad.

Co mówi polskie prawo

Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie karze zakład wtedy, gdy łączy się on z korupcją. Kto wie o korupcji związanej z meczem i mimo to stawia zakład na ten mecz, popełnia przestępstwo. Tak samo odpowiada ten, kto przekazuje tę wiedzę, aby zakład postawił ktoś inny. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (ustawa o sporcie, art. 47). Przepisy karne ustawy dotyczą zawodów organizowanych przez polski związek sportowy albo przez podmiot, który działa na podstawie umowy z tym związkiem lub z jego upoważnienia. Sam zakaz obstawiania własnych rozgrywek wynika w Polsce przede wszystkim z regulaminów związków i federacji.

Ustawa o grach hazardowych pozwala brać udział w zakładach bukmacherskich wyłącznie osobom, które ukończyły 18 lat (art. 27). Zawodnik, który nie ukończył 18 lat, nie może więc legalnie obstawiać żadnych meczów. Zakłady wzajemne wolno przyjmować tylko na podstawie zezwolenia (art. 6 ust. 3), a kto na terytorium Polski uczestniczy w zagranicznej grze hazardowej, popełnia przestępstwo skarbowe zagrożone grzywną do 120 stawek dziennych (Kodeks karny skarbowy, art. 107).

Co mówią regulaminy sportowe

Związki i międzynarodowe federacje zakazują więcej niż ustawa. Minimum dla sportów olimpijskich wyznacza Kodeks Ruchu Olimpijskiego w sprawie zapobiegania manipulowaniu zawodami z 2022 r.: nie obstawiać własnego sportu, a na imprezie wielodyscyplinowej, na którą jest się akredytowanym, nie obstawiać niczego z jej programu. Zakres zakazu zależy jednak od sportu:

Sport i przepisZakres zakazu
piłka nożna, Regulamin Dyscyplinarny Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN), tekst jednolity ze stycznia 2026 r., art. 80¹zakłady na wszystkie mecze piłkarskie, w kraju i za granicą; kara pieniężna od 1000 zł, zawieszenie lub pozbawienie licencji, skreślenie z listy sędziów, delegatów lub obserwatorów, czasowy zakaz działalności związanej z piłką nożną albo wykluczenie z PZPN
piłka nożna, Regulamin Dyscyplinarny PZPN, art. 80⁵bezpośredni lub pośredni interes finansowy albo osobisty w zakładach związanych z piłką nożną, także przez osoby trzecie; dyskwalifikacja na co najmniej 6 miesięcy
piłka nożna, Kodeks Etyki FIFA (2023), art. 27jakiekolwiek zakłady związane z meczami lub rozgrywkami piłkarskimi, bezpośrednio i pośrednio; kara pieniężna co najmniej 100 000 CHF i zakaz działalności związanej z piłką nożną do 3 lat
tenis, program antykorupcyjny ITIA (2026)zawodnicy i ich otoczenie w turniejach ITF, ATP i WTA: zakłady na jakikolwiek tenis na całym świecie; kara pieniężna do 250 000 USD i zakaz do 3 lat
koszykówka, przepisy FIBA (2026)zakłady na jakiekolwiek rozgrywki FIBA lub krajowe rozgrywki uznane przez związek
siatkówka, przepisy FIVB (2023)zakłady na rozgrywki, w których Państwo grają, i na całą siatkówkę; kara pieniężna co najmniej 50 000 CHF i zakaz od 5 lat do dożywotniego
hokej na lodzie, przepisy IIHF o manipulowaniu zawodami (2023)zakłady na jakiekolwiek wydarzenie hokejowe
e-sport, kodeks ESICzakłady na gry, w których Państwo grają lub działają

Czy i w jakim zakresie przepisy FIBA, FIVB i IIHF obowiązują w polskich rozgrywkach krajowych, warto sprawdzić bezpośrednio w swoim związku; to samo dotyczy sportów, których nie ma w tabeli. Obowiązuje jednak prosta zasada: nie należy obstawiać własnego sportu. Niektóre związki zakazują więcej.

Zawodnik: ani przez kolegę, ani na wygraną

Zakaz nie dotyczy tylko zakładu z własnego konta. Regulamin PZPN zakazuje także pośredniego interesu finansowego w zakładach związanych z piłką nożną, również za pośrednictwem osób trzecich lub we współpracy z nimi (art. 80⁵). Zakład postawiony za piłkarza przez znajomego, gdy wygraną mają się potem podzielić, nie omija więc zakazu. Kto wie, że mecz jest ustawiony, i przekazuje tę wiedzę koledze, aby ten postawił zakład, popełnia przestępstwo, nawet jeśli sam nie obstawia (ustawa o sporcie, art. 47). Informacje niedostępne publicznie, na przykład o tym, że jutro nie zagra bramkarz, są dla pośredników cennym towarem; nie należy ich nikomu przekazywać. W turniejach zawodowych zasady ITIA obejmują także rodzinę, trenera i inne osoby z otoczenia zawodnika.

Zakłady zostawiają ślad. W jednym z toczących się postępowań dyscyplinarnych w piłce nożnej związek zarzuca kilku zawodnikom tysiące niedozwolonych zakładów, a dowodem są między innymi szczegółowe zapisy zakładów z ich kont; postępowanie trwa, a zarzut nie oznacza winy. Według komunikatu PZPN z listopada 2022 r. mecze objęte zakładami, od Ekstraklasy po III ligę i Centralną Ligę Juniorów, analizuje dla związku firma monitorująca rynek zakładów. W tenisie stołowym do ukarania zawodników doprowadził ślad zakładów z kont w innym kraju niż ten, w którym rozgrywano mecze; w koszykówce zawodnik dostał trzyletni zakaz za same zakłady.

Na imprezach wielodyscyplinowych obowiązuje jeszcze surowsza zasada. Podczas igrzysk olimpijskich w Paryżu w 2024 r. nikt z akredytacją nie mógł obstawiać żadnych zawodów olimpijskich, a Międzynarodowy Komitet Olimpijski monitorował zakłady we wszystkich 32 sportach. Kto jedzie na igrzyska lub inną imprezę wielodyscyplinową, nie obstawia niczego z jej programu, także sportów, których sam nie uprawia.

Sędzia: w piłce nożnej każdy mecz, w tenisie także po turnieju

Sędziowie należą według Kodeksu Ruchu Olimpijskiego do osób funkcyjnych zawodów i mają takie same obowiązki jak zawodnicy. W piłce nożnej Regulamin Dyscyplinarny PZPN obejmuje sędziów, delegatów i obserwatorów, a za udział w zakładach na jakiekolwiek mecze piłkarskie grozi im między innymi skreślenie z listy sędziów, delegatów lub obserwatorów (art. 80¹). Ustawa o sporcie dotyczy także sędziów: kto wie o korupcji związanej z meczem i stawia na niego zakład, popełnia przestępstwo (art. 47). Sędziów zawodowych turniejów tenisowych zasady ITIA obowiązują jeszcze przez dwa lata po ostatniej imprezie, przy której pracowali.

Działacz: zakaz obejmuje także władze klubu

W piłce nożnej działaczami w rozumieniu regulaminu PZPN są między innymi członkowie władz klubów, ich udziałowcy i akcjonariusze, a także trenerzy i pracownicy (art. 2 § 3). Ich także obejmuje zakaz zakładów na wszystkie mecze piłkarskie (art. 80¹). Kodeks Etyczny PZPN dodaje, że działacze i sponsorzy nie mogą żądać od zawodników udziału w zakładach ani wpływania na wyniki, a zawodnicy powinni solidarnie odmawiać wykonania takich poleceń. W rejestrze obowiązujących kar FIBA figuruje także dyrektor generalny klubu ukarany za zakłady.

Klub jako osoba prawna może odpowiadać za korupcję w sporcie, także za zakład postawiony z wiedzą o korupcji, na podstawie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. Warunkiem jest między innymi prawomocny wyrok wobec osoby działającej w imieniu lub w interesie klubu oraz brak należytej staranności w jej wyborze lub w nadzorze nad nią albo zła organizacja klubu; sąd orzeka wtedy karę pieniężną od 1000 do 5 000 000 zł. Dlatego klub powinien starannie dobierać ludzi, nadzorować ich i tak organizować swoją działalność, aby zapobiegać korupcji.

Co robić

  1. Nie obstawiać własnego sportu, ani na wygraną, ani przez kogoś innego. Przed ukończeniem 18 lat nie brać udziału w zakładach w ogóle.
  2. Nikomu nie przekazywać informacji niedostępnych publicznie o meczu, składzie ani kontuzjach.
  3. Gdy ktoś z drużyny obstawia własne rozgrywki, warto to zgłosić. W piłce nożnej postępowania wyjaśniające w sprawach nieuczciwych zakładów prowadzi wyłącznie Rzecznik Dyscyplinarny PZPN (Regulamin Dyscyplinarny PZPN, art. 127 § 2); jego adres e-⁠mail podaje strona pzpn.pl/kontakt. W pozostałych sportach podejrzenie można zgłosić swojemu związkowi sportowemu lub międzynarodowej federacji.
  4. Jeśli przez zakłady popadną Państwo w długi albo ktoś zacznie wywierać na Państwa presję, warto poprosić o pomoc, zanim pojawi się propozycja. Według Europolu długi są jednym z głównych słabych punktów, których szukają pośrednicy.

Kanały zgłoszeń dla poszczególnych sportów są na stronie Gdzie zgłosić, a więcej o tym, co grozi według ustawy o sporcie, znajdą Państwo w artykułach serwisu.

Kurs zapobiegania ustawianiu meczów: osiem lekcji i 26 ćwiczeń. Ceny i pakiety →

Źródła

  1. 1.Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 95), Kancelaria Sejmu (Dziennik Ustaw, ELI) oficjalne
  2. 2.Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 595), Kancelaria Sejmu (Dziennik Ustaw, ELI) oficjalne
  3. 3.Kodeks karny skarbowy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 633), Kancelaria Sejmu (Dziennik Ustaw, ELI) oficjalne
  4. 4.Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. z 2024 r. poz. 1822), Rządowe Centrum Legislacji (ELI) oficjalne
  5. 5.Regulamin Dyscyplinarny PZPN (tekst jednolity, po zmianach styczeń 2026), Polski Związek Piłki Nożnej oficjalne
  6. 6.Kodeks Etyczny PZPN 2020, Polski Związek Piłki Nożnej oficjalne
  7. 7.Komunikat Polskiego Związku Piłki Nożnej (09.03.2026), Polski Związek Piłki Nożnej, 9 marca 2026 oficjalne
  8. 8.Komunikat Polskiego Związku Piłki Nożnej (08.11.2022), Polski Związek Piłki Nożnej, 8 listopada 2022 oficjalne
  9. 9.Kontakt, Polski Związek Piłki Nożnej oficjalne
  10. 10.Tennis Anti-Corruption Program 2026, International Tennis Integrity Agency oficjalne

Ostatnia aktualizacja

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę postawić na wygraną własnej drużyny?

W piłce nożnej nie: regulamin PZPN zakazuje udziału w zakładach na wszystkie mecze piłkarskie, bez względu na to, czy zakład dotyczy wygranej, czy przegranej. Własnego sportu nie pozwalają obstawiać także Kodeks Ruchu Olimpijskiego i wiele międzynarodowych federacji. Kto wie o korupcji związanej z meczem i stawia na niego zakład, popełnia przestępstwo (ustawa o sporcie, art. 47).

Czy mogę obstawiać inne mecze swojego sportu?

To zależy od sportu i przepisu. W piłce nożnej regulamin PZPN i Kodeks Etyki FIFA zakazują obstawiania wszystkich meczów piłkarskich, a w turniejach ITF, ATP i WTA program ITIA zakazuje zakładów na jakikolwiek tenis. Międzynarodowe federacje FIVB i IIHF w swoich przepisach również zakazują obstawiania całego sportu; czy i w jakim zakresie zasady te obowiązują w polskich rozgrywkach krajowych, warto sprawdzić bezpośrednio w swoim związku. Inne przepisy zakazują obstawiania tylko własnych rozgrywek. Najbezpieczniej w ogóle nie obstawiać własnego sportu.

A jeśli zakład postawi za mnie kolega albo rodzic?

Zakład postawiony przez kogoś innego nie omija zakazu. W piłce nożnej regulamin PZPN zakazuje także pośredniego interesu finansowego w zakładach, również za pośrednictwem osób trzecich (art. 80⁵), a w tenisie zawodowym zasady ITIA wiążą także rodzinę zawodnika.

Co grozi za zakład na własny mecz?

W piłce nożnej regulamin PZPN przewiduje między innymi karę pieniężną od 1000 zł, zawieszenie lub pozbawienie licencji, czasowy zakaz działalności związanej z piłką nożną albo wykluczenie z PZPN (art. 80¹). Jeśli zakład postawiono z wiedzą o korupcji, grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (ustawa o sporcie, art. 47). Postępowanie dyscyplinarne w związku i postępowanie karne przed sądem toczą się odrębnie.

Kurs zapobiegania match-⁠fixingowi

Osiem krótkich lekcji i 26 ćwiczeń opartych na prawdziwych sytuacjach ze sportu. Zawodnicy, sędziowie i działacze uczą się rozpoznawać propozycję, odrzucać ją i zgłaszać.

Dla osób indywidualnych: 14 € za osobę, z VAT.