Przejdź do treści
Polska Część platformy responsiblo.com
Profilaktyka i sygnały ostrzegawcze Opublikowano 7 min czytania

Sygnały ostrzegawcze w szatni i w mediach społecznościowych

Propozycja wpłynięcia na wynik meczu prawie nigdy nie zaczyna się od słów „sprzedaj mecz”. Zaczyna się od przyjaźni, pożyczki albo niewinnego pytania o skład. Przedstawiamy sygnały ostrzegawcze, po których rozpoznają Państwo taką propozycję w szatni, w mediach społecznościowych i w telefonie, oraz co wtedy należy zrobić.

Na tej stronie
  1. Kto składa propozycję i dlaczego rzadko jest to ktoś obcy
  2. Sygnały w szatni i wokół drużyny
  3. Sygnały w mediach społecznościowych i komunikatorach
  4. Dlaczego działać od razu, a nie dopiero po meczu
  5. Sygnał i co z nim zrobić
  6. Jak się zachować, gdy przyjdzie propozycja

Kto chce wpłynąć na wynik meczu, potrzebuje zawodnika, sędziego albo działacza, który mu w tym pomoże. Dlatego najpierw go szuka, a potem urabia. Raport sytuacyjny Europolu z 2020 r. i przepisy federacji sportowych pokazują, że propozycja przychodzi stopniowo i często od osoby, której się ufa. Im wcześniej rozpoznają Państwo, co się dzieje, tym łatwiej się z tego wycofać. Poniższe sygnały dotyczą sportów drużynowych i indywidualnych, zawodowców i amatorów.

Kto składa propozycję i dlaczego rzadko jest to ktoś obcy

Według Europolu grupy, które ustawiają mecze, działają na kilku poziomach. Na górze jest ten, kto płaci, na dole zawodnicy i sędziowie. Pomiędzy nimi działają pośrednicy, którzy werbują ludzi i utrzymują z nimi kontakt. Pośrednikiem bywa często były zawodnik: mówi tym samym językiem, zna środowisko i ma w nim nazwisko. Zawodnik prawie nigdy nie rozmawia więc z tym, kto naprawdę stoi za manipulacją.

Propozycję może więc złożyć były kolega z drużyny, „kolega kolegi”, nowy znajomy z siłowni, agent albo ktoś, kto przedstawia się jako sponsor. Według przepisów sportowych nie ma znaczenia, kto ją przynosi: naruszeniem jest już przyjęcie propozycji albo obietnica, że się ją wykona, nawet jeśli pieniądze ostatecznie nie przyjdą. Podobnie jest w polskim prawie karnym. Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie uznaje za przestępstwo już przyjęcie samej obietnicy korzyści albo żądanie jej w zamian za nieuczciwe zachowanie, które może wpłynąć na wynik lub przebieg zawodów (art. 46), w zawodach organizowanych przez polski związek sportowy albo przez podmiot działający na podstawie umowy z nim lub z jego upoważnienia. Kto otrzymał propozycję i ją odrzucił, nie popełnił przestępstwa, ale także odrzuconą propozycję należy zgłosić.

Sygnały w szatni i wokół drużyny

  • Presja grupy. Zdania w rodzaju „wszyscy tak robią” albo „wynik się przez to nie zmieni”. W snookerze starsi zawodnicy naciskali na młodszych, żeby włączyli się w manipulację i zakłady; w sportach drużynowych zdarzają się zawodnicy, którzy namawiają kolegów z drużyny, by dostali kartkę albo sprokurowali rzut karny.
  • Pytania, które nie dotyczą gry. Kto jutro nie zagra, kto jest kontuzjowany, jaki skład szykuje trener. Według Kodeksu Ruchu Olimpijskiego w sprawie zapobiegania manipulowaniu zawodami przekazanie takiej informacji niedostępnej publicznie może być naruszeniem zasad, nawet jeśli nic Państwo za nią nie chcą.
  • Pieniądze, które „pomogą”. Pożyczka bez warunków, prezent, opłacona kolacja albo wyjazd. Według Europolu pośrednicy szukają słabych punktów: problemów finansowych i rodzinnych, uzależnienia od hazardu.
  • Spóźniona wypłata i propozycja dodatkowego zarobku. Międzynarodowy związek zawodowy piłkarzy FIFPRO podaje, że zawodnik, który dostaje pensję z opóźnieniem, jest bardziej narażony na to, że ktoś złoży mu propozycję.
  • Długi i zakłady w drużynie. Komornik, kolejne pożyczki, gry hazardowe albo „pewne typy” sprzedawane za pieniądze, u Państwa lub u kolegi z drużyny. Kto raz wpłynie na wynik meczu, może być potem szantażowany. W zakładach bukmacherskich mogą w Polsce uczestniczyć tylko osoby, które ukończyły 18 lat (ustawa o grach hazardowych, art. 27), a w piłce nożnej Regulamin Dyscyplinarny Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN) zakazuje zawodnikom, trenerom, sędziom i działaczom zakładów na jakiekolwiek mecze piłkarskie (art. 80¹).

Sygnały w mediach społecznościowych i komunikatorach

Międzynarodowa Federacja Koszykówki FIBA w poradniku dla zawodników opisuje typowy początek: wiadomość w mediach społecznościowych albo kontakt po treningu, najpierw przyjazny, potem drobna prośba, na przykład faul techniczny w umówionym momencie. Kto spełni drobną prośbę, jest potem przymuszany do większej manipulacji i szantażowany. Tenisowa agencja ITIA (International Tennis Integrity Agency) wprost prosi o zgłaszanie propozycji składanych zarówno osobiście, jak i przez media społecznościowe.

Według raportu rocznego firmy Sportradar za 2025 r. przybywa pośredników, którzy działają w pojedynkę, komunikują się przez Telegram i płacą kryptowalutami. Należy więc uważać na:

  • wiadomości od nieznanych profili, które chwalą Państwa grę i proponują „współpracę”;
  • przeniesienie rozmowy do szyfrowanego komunikatora i prośbę o usuwanie wiadomości;
  • propozycję zapłaty w kryptowalucie albo przez cudze konto;
  • pytanie o jedno konkretne zdarzenie: pierwszego gola, rzut rożny, kartkę, przegranego gema lub seta.

Dlaczego działać od razu, a nie dopiero po meczu

Sygnały łatwo przeoczyć, bo pojedynczo wyglądają niewinnie. Pożyczka od znajomego, pytanie o skład albo pochwała od nieznanego profilu jeszcze nic nie znaczą. Razem tworzą jednak schemat, który pośrednicy powtarzają: najpierw zaufanie, potem drobna przysługa, wreszcie żądanie, którego nie da się już odrzucić bez obaw. Agencja ITIA w raporcie rocznym za 2025 r. pisze, że siatki przestępcze celują w ludzi w chwilach osobistej lub finansowej słabości. Kto raz ustąpi, tego pośrednicy mogą potem szantażować tym, co już zrobił.

W sporcie drużynowym dochodzi do tego zmowa milczenia w szatni. Przepisy wielu federacji sportowych karzą także tego, kto wiedział o ustawianiu meczów i tego nie zgłosił. W piłce nożnej w Polsce za niezawiadomienie organu dyscyplinarnego o korupcji, match-⁠fixingu lub innym wpływaniu na wynik zawodów grozi kara pieniężna i dyskwalifikacja na co najmniej 3 miesiące (Regulamin Dyscyplinarny PZPN, art. 80⁴, tekst jednolity ze stycznia 2026 r.). To kara dyscyplinarna związku: Kodeks karny ani ustawa o sporcie nie przewidują kary za samo niezawiadomienie o korupcji w sporcie. W sporcie indywidualnym zawodnik jest na turnieju często sam, bez trenera i drużyny, i musi rozpoznać oraz zgłosić propozycję bez niczyjej pomocy. W obu przypadkach obowiązuje to samo: im wcześniej się Państwo odezwą, tym lepiej chronią siebie i innych.

Sygnał i co z nim zrobić

Co się dziejeCo zrobić
Ktoś pyta o skład albo kontuzjeNie mówić nic, co nie jest publiczne, nawet za darmo. Zapamiętać, kto pytał.
Propozycja pożyczki albo prezentu od osoby z otoczenia rozgrywekNie przyjmować. Jeśli już Państwo przyjęli, zgłosić to w kanale zgłoszeń związku, w piłce nożnej Rzecznikowi Dyscyplinarnemu PZPN, zanim przyjdzie żądanie „rewanżu”.
Bezpośrednia propozycja wpłynięcia na mecz lub jego częśćOdmówić jasno, niczego nie obiecywać i zgłosić od razu, jeszcze przed meczem: w piłce nożnej Rzecznikowi Dyscyplinarnemu PZPN, w innych sportach swojemu związkowi. Złożenie takiej propozycji może być przestępstwem z ustawy o sporcie, dlatego można ją zgłosić także policji, prokuraturze lub Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu (CBA).
Kolega z drużyny opowiada, że ktoś złożył mu propozycjęZachęcić go, żeby ją zgłosił, i zgłosić ją także samemu. Według Kodeksu Ruchu Olimpijskiego obowiązek zgłoszenia dotyczy też propozycji złożonej komuś innemu, o której się wie; w piłce nożnej regulamin PZPN karze za niezawiadomienie organu dyscyplinarnego o zachowaniu wyczerpującym znamiona przewinienia dyscyplinarnego korupcji lub match-⁠fixingu, także cudzym (art. 80⁴).
Groźby wobec Państwa lub rodzinyNie odpowiadać i zawiadomić policję; przy bezpośrednim zagrożeniu życia, zdrowia lub mienia od razu dzwonić pod numer alarmowy 112. Potem zgłosić sprawę także związkowi.

Jak się zachować, gdy przyjdzie propozycja

  1. Odmówić od razu i jasno. Nie negocjować warunków. Osobiście lub przez telefon wystarczy jedno zdanie: „Nie. Nie wchodzę w to i zgłoszę to.” Na wiadomość od nieznanego profilu nie należy odpowiadać; lepiej zrobić zrzut ekranu i wiadomości nie usuwać.
  2. Niczego nie usuwać. Wiadomości, numery i profile należy zachować. Według Kodeksu Ruchu Olimpijskiego usuwanie materiałów narusza obowiązek współpracy z dochodzeniem.
  3. Zgłosić od razu w kanale zgłoszeń swojego sportu, także wtedy, gdy propozycja została odrzucona. W piłce nożnej niezgłoszenie jest osobnym przewinieniem dyscyplinarnym. Jak przygotować zgłoszenie krok po kroku, opisuje artykuł Jak zgłosić podejrzenie ustawiania meczu.
  4. Zgłaszać fakty, nie pisać o tym w mediach społecznościowych. Publiczne oskarżenie bez dowodów może skrzywdzić niewinnego, a niektóre federacje, na przykład FIFA, karzą za bezpodstawne oskarżenia.
  5. Nie załatwiać tego samemu. Można poradzić się trenera, prawnika albo organizacji reprezentującej zawodników, ale zgłoszenie i tak powinno trafić do związku albo do kanału zgłoszeń danego sportu; w piłce nożnej wymaga tego regulamin PZPN.

Kanały zgłoszeń według sportu znajdą Państwo na stronie Gdzie zgłosić. W piłce nożnej jest to Rzecznik Dyscyplinarny PZPN, którego adres e-⁠mail podaje strona kontaktowa PZPN. PZPN nie podaje osobnego kanału do anonimowych zgłoszeń, ale poufnie i anonimowo podejrzenie ustawiania meczów można zgłosić przez UEFA Integrity Line. W tenisie zawodowym (turnieje ITF, ATP i WTA) zgłoszenia przyjmuje ITIA. W pozostałych sportach, a także w tenisie poza turniejami ITF, ATP i WTA, podejrzenie można zgłosić swojemu związkowi sportowemu lub międzynarodowej federacji; dokładne zasady swojego związku warto sprawdzić bezpośrednio w nim. Gdy może chodzić o przestępstwo, propozycję można zgłosić także policji, prokuraturze lub CBA, przez całodobową linię 800 808 808 albo przez formularz zgłoszenia korupcji. Przy groźbach należy od razu zawiadomić policję.

Kurs zapobiegania ustawianiu meczów: osiem lekcji i 26 ćwiczeń. Ceny i pakiety →

Źródła

  1. 1.Regulamin Dyscyplinarny PZPN (po zmianach styczeń 2026), Polski Związek Piłki Nożnej oficjalne
  2. 2.Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, t.j. Dz. U. 2026 poz. 95, Sejm RP (ELI, Dziennik Ustaw) oficjalne
  3. 3.Kodeks karny, t.j. Dz. U. 2026 poz. 1342, Sejm RP (ELI, Dziennik Ustaw) oficjalne
  4. 4.Ustawa o grach hazardowych, t.j. Dz. U. 2025 poz. 595, Sejm RP (ELI, Dziennik Ustaw) oficjalne
  5. 5.Kontakt, Polski Związek Piłki Nożnej oficjalne
  6. 6.Anti-match-⁠fixing, UEFA oficjalne
  7. 7.Contact, International Tennis Integrity Agency oficjalne
  8. 8.Zgłoś korupcję, Centralne Biuro Antykorupcyjne oficjalne
  9. 9.Numer 112 jest jednolitym numerem alarmowym obowiązującym na terenie całej UE, Policja oficjalne

Ostatnia aktualizacja

Najczęściej zadawane pytania

Znajomy zapytał tylko, kto jutro nie zagra. Czy to problem?

Może być. Skład i kontuzje to informacje niedostępne publicznie, które znają Państwo dzięki swojej roli w drużynie, a ich przekazanie może naruszać zasady sportu, nawet jeśli nic Państwo za nie nie dostaną. Nie należy ich zdradzać, a jeśli pytania się powtarzają, warto to zgłosić.

Co zrobić, jeśli przyjęli już Państwo pożyczkę od osoby, która teraz chce wpłynąć na wynik meczu?

Nie czekać, aż przyjdzie żądanie rewanżu. Jak najszybciej zgłosić to w kanale zgłoszeń swojego związku, w piłce nożnej Rzecznikowi Dyscyplinarnemu PZPN. Według Kodeksu Ruchu Olimpijskiego istotna pomoc w dochodzeniu może złagodzić ewentualną sankcję.

Czy usunąć wiadomości od pośrednika, żeby nie mieć z tym nic wspólnego?

Nie. Wiadomości, numery i profile należy zachować i przekazać przy zgłoszeniu. Według Kodeksu Ruchu Olimpijskiego usuwanie materiałów narusza obowiązek współpracy z dochodzeniem.

Czy te sygnały dotyczą także sportów indywidualnych?

Tak. W tenisie, darcie czy krykiecie przybyło propozycji składanych przez media społecznościowe, a propozycja często dotyczy jednego gema, seta albo innego pojedynczego zdarzenia. Zawodnik jest przy tym na turnieju często sam, dlatego warto wiedzieć z góry, gdzie zgłosić propozycję; w tenisie zawodowym jest to ITIA.

Kurs zapobiegania match-⁠fixingowi

Osiem krótkich lekcji i 26 ćwiczeń opartych na prawdziwych sytuacjach ze sportu. Zawodnicy, sędziowie i działacze uczą się rozpoznawać propozycję, odrzucać ją i zgłaszać.

Dla osób indywidualnych: 14 € za osobę, z VAT.