Przejdź do treści
Polska Część platformy responsiblo.com
Zasady i prawo Opublikowano 8 min czytania

Czy ustawianie meczów jest w Polsce przestępstwem?

W Polsce korupcja w sporcie jest odrębnym przestępstwem, opisanym w ustawie o sporcie. Wyjaśniamy, co dokładnie jest karalne, co grozi zawodnikowi, sędziemu, działaczowi i klubowi oraz dlaczego obok sądu orzeka także związek sportowy.

Na tej stronie
  1. Korupcja w sporcie: karalne jest przyjęcie, żądanie i obietnica
  2. Zakłady: co mówi ustawa, a co regulaminy związków
  3. Klub jako podmiot zbiorowy
  4. Postępowanie dyscyplinarne toczy się obok karnego
  5. Obowiązek zawiadomienia: ustawa i związek
  6. Co z tego wynika i gdzie się zwrócić

Krótka odpowiedź brzmi: tak. W Polsce korupcja w sporcie jest odrębnym przestępstwem, które opisuje ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2026 r. poz. 95) w art. 46, 47 i 48. Obok prawa karnego obowiązują ustawa o grach hazardowych, przepisy o odpowiedzialności klubu i regulaminy dyscyplinarne związków. To, jak zastosować przepisy w konkretnej sprawie, oceniają policja, prokuratura i sąd.

Korupcja w sporcie: karalne jest przyjęcie, żądanie i obietnica

Przestępstwo popełnia każdy, kto w związku z zawodami sportowymi przyjmuje pieniądze lub inną korzyść, majątkową albo osobistą, przyjmuje jej obietnicę albo sam jej żąda, w zamian za nieuczciwe zachowanie, które może wpłynąć na wynik lub przebieg zawodów (art. 46 ust. 1). Taka sama kara grozi temu, kto korzyść daje albo obiecuje ją dać (art. 46 ust. 2). Przepis nie ogranicza się do zawodowców: dotyczy zawodników, sędziów, trenerów, działaczy i osób spoza drużyny. Dla sportu wynikają z tego trzy ważne rzeczy:

  • Wystarczy obietnica. Ustawa nie wymaga, aby druga strona obietnicę przyjęła. Korzyścią jest także korzyść dla kogoś innego, na przykład dla rodziny albo klubu.
  • Wynik nie musi się zmienić. Wystarczy przyjęcie, żądanie lub obietnica korzyści za zachowanie, które może wpłynąć na wynik lub przebieg zawodów.
  • Junior też ponosi konsekwencje. Na zasadach Kodeksu karnego odpowiada ten, kto popełnił czyn po ukończeniu 17 lat (art. 10 § 1). Osoba, która popełniła czyn w wieku 15 lub 16 lat, nie odpowiada na tych zasadach. Jej czyn nadal jest jednak zabroniony: sprawą może zająć się sąd rodzinny na podstawie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, a związek sportowy może ją ukarać.

Przepisy karne ustawy o sporcie dotyczą zawodów organizowanych przez polski związek sportowy albo przez podmiot, który działa na podstawie umowy z tym związkiem lub z jego upoważnienia. Za korupcję w sporcie grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. W wypadku mniejszej wagi sąd może orzec grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat, a jeżeli korzyść majątkowa ma znaczną wartość, grozi kara od roku do 10 lat. Po skazaniu za korupcję w sporcie, poza wypadkiem mniejszej wagi, sąd musi orzec zakaz zajmowania stanowisk i wykonywania pracy w instytucjach państwowych i samorządowych oraz w spółkach, w których Skarb Państwa lub samorząd ma co najmniej 10% udziałów (art. 49a). Zakaz gry i innej działalności w sporcie orzeka zwykle związek sportowy w postępowaniu dyscyplinarnym.

W Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku wyszła na jaw rozległa korupcja w piłce nożnej, głównie w niższych klasach rozgrywkowych. Zawodnicy przyjmowali łapówki, sędziowie żądali pieniędzy za wpłynięcie na wynik meczów i je przyjmowali, a zarzuty usłyszeli także obserwatorzy związku i działacze. Według CBA do maja 2012 r. ponad 120 osób zostało w tym śledztwie prawomocnie skazanych.

Zakład z wiedzą o korupcji i płatne pośrednictwo

Kto wie o korupcji związanej z meczem i mimo to stawia zakład na ten mecz, popełnia przestępstwo. Tak samo odpowiada ten, kto przekazuje tę wiedzę, aby zakład postawił ktoś inny; grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (art. 47). Przestępstwem jest też podjęcie się pośrednictwa w ustaleniu określonego wyniku lub przebiegu zawodów w zamian za korzyść, gdy pośrednik powołuje się na swoje wpływy w polskim związku sportowym, także rzekome. Za takie pośrednictwo, a także za dawanie lub obiecywanie korzyści w zamian za nie, grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat (art. 48). Korupcja w sporcie jest ścigana z urzędu, a karalność przestępstw z art. 46 i 48 ustaje dopiero po 15 latach.

Zakłady: co mówi ustawa, a co regulaminy związków

W grach hazardowych, także w zakładach bukmacherskich, mogą w Polsce uczestniczyć wyłącznie osoby, które ukończyły 18 lat, więc junior nie może legalnie obstawiać meczów (ustawa o grach hazardowych, art. 27).

Ustawa o sporcie karze za zakład wtedy, gdy ktoś stawia go, wiedząc o korupcji (art. 47). Szersze zakazy obstawiania wprowadzają regulaminy związków, a za ich złamanie karze związek.

Klub jako podmiot zbiorowy

Klub sportowy jest osobą prawną i może odpowiadać za korupcję w sporcie na podstawie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, która wprost wymienia przestępstwa z art. 46 do 48 ustawy o sporcie. Warunki są cztery: przestępstwo popełniła osoba działająca w imieniu lub w interesie klubu, klub odniósł lub mógł odnieść z tego korzyść, czyn tej osoby potwierdził prawomocny wyrok, a do przestępstwa doszło przez brak należytej staranności w wyborze tej osoby lub w nadzorze nad nią albo przez złą organizację klubu. Wtedy sąd orzeka wobec klubu karę pieniężną od 1000 do 5 000 000 zł, nie wyższą jednak niż 3% przychodu z roku obrotowego, w którym popełniono czyn. Staranny dobór ludzi, szkolenia i jasna procedura zgłoszeń są więc dla klubu także ochroną prawną, a nie tylko dobrą praktyką.

W piłce nożnej klub odpowiada też dyscyplinarnie. Za korupcję jego zawodników, trenerów lub działaczy grozi mu między innymi kara pieniężna i weryfikacja meczu jako walkower (Regulamin Dyscyplinarny PZPN, art. 79 § 3). Za match-⁠fixing klub odpowiada, jeśli dopuści się go co najmniej trzech jego zawodników, trenerów lub działaczy; grozi mu wtedy między innymi przeniesienie drużyny do niższej klasy rozgrywkowej (art. 80 § 2).

Postępowanie dyscyplinarne toczy się obok karnego

Postępowanie dyscyplinarne w sporcie nie jest procesem karnym, a kara dyscyplinarna nie jest skazaniem za przestępstwo. Oba postępowania toczą się oddzielnie i według innych zasad dowodowych: w piłce nożnej raporty wyspecjalizowanych instytucji wskazujące na znaczne prawdopodobieństwo manipulowania meczem są, w braku dowodu przeciwnego, objęte domniemaniem prawdziwości (Regulamin Dyscyplinarny PZPN, art. 116 § 4). Za korupcję, także za przygotowanie i usiłowanie, regulamin przewiduje karę pieniężną nie niższą niż 10 000 zł, dyskwalifikację na co najmniej 6 miesięcy, zakaz wszelkiej działalności związanej z piłką nożną albo wykluczenie z PZPN (art. 79). Podobne kary grożą za match-⁠fixing związany z zakładami (art. 80 § 1) i za wpływanie na wynik meczu innych drużyn (art. 80²). Korupcja jest zakazana także wtedy, gdy nie ma żadnych zakładów. Przewinienia dyscyplinarne polegające na korupcji w piłce nożnej nie ulegają przedawnieniu, a kary za korupcję nie ulegają zatarciu (art. 51 § 2 i art. 167 § 1).

Obowiązek zawiadomienia: ustawa i związek

Każdy, kto dowie się o przestępstwie ściganym z urzędu, a więc także o korupcji w sporcie, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję (Kodeks postępowania karnego, art. 304 § 1). Kodeks karny ani ustawa o sporcie nie przewidują jednak kary za samo niezawiadomienie o korupcji w sporcie. Karalne niezawiadomienie dotyczy tylko przestępstw z zamkniętej listy w art. 240 Kodeksu karnego, a przestępstw z ustawy o sporcie na niej nie ma.

Kto otrzymał propozycję i ją odrzucił, nie popełnił przestępstwa. Ustawa o sporcie przewiduje bezkarność tylko dla tego, kto korzyść dał albo obiecał. Nie podlega on karze, jeżeli korzyść lub jej obietnica zostały przyjęte, a on sam zawiadomił o tym organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności, zanim organ ten się o przestępstwie dowiedział (art. 49). Tej bezkarności nie ma ten, kto korzyść przyjął albo jej żądał, ani ten, kto postawił zakład, wiedząc o korupcji.

W piłce nożnej obowiązek zgłoszenia, za którego niedopełnienie grozi kara, nakłada regulamin związku, a nie ustawa. Kto nie zawiadomi organu dyscyplinarnego o korupcji, match-⁠fixingu lub innym wpływaniu na wynik zawodów, podlega karze pieniężnej i dyskwalifikacji na co najmniej 3 miesiące (Regulamin Dyscyplinarny PZPN, art. 80⁴). Samo odrzucenie propozycji nie wystarcza: w piłce nożnej trzeba ją także zgłosić.

Co z tego wynika i gdzie się zwrócić

  1. Nie należy przyjmować propozycji ani niczego obiecywać: przestępstwem jest już przyjęcie obietnicy korzyści albo samo jej żądanie.
  2. Nie należy obstawiać własnego sportu ani przekazywać innym wiedzy, która może posłużyć do zakładów.
  3. Propozycję należy zgłosić od razu. W piłce nożnej zgłasza się ją Rzecznikowi Dyscyplinarnemu PZPN; adres e-⁠mail rzecznika podaje strona kontaktowa PZPN. PZPN nie podaje osobnego kanału do anonimowych zgłoszeń. Poufnie i anonimowo podejrzenie ustawiania meczów można zgłosić przez UEFA Integrity Line. W pozostałych sportach podejrzenie można zgłosić swojemu związkowi lub międzynarodowej federacji.
  4. Gdy może chodzić o przestępstwo albo ktoś Państwu grozi, można złożyć zawiadomienie na policji lub w prokuraturze, na piśmie albo ustnie do protokołu, albo zgłosić sprawę Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu (CBA) przez całodobową linię 800 808 808 lub formularz zgłoszenia korupcji.
  5. Czy chroni Państwa ustawa o ochronie sygnalistów, zależy od sytuacji: chroni ona osoby, które zgłaszają naruszenia prawa, w tym korupcję, znane im w związku z pracą, także wolontariuszy i członków organów. Klub, związek i organy publiczne mogą przyjmować zgłoszenia anonimowe, ale nie muszą; osoba zgłaszająca anonimowo może korzystać z ochrony przed działaniami odwetowymi, jeżeli jej tożsamość zostanie ujawniona i spełnia ona pozostałe warunki ustawy (art. 7 ust. 2 w związku z art. 6).

Kanały według sportu są na stronie Gdzie zgłosić.

Kurs zapobiegania ustawianiu meczów: osiem lekcji i 26 ćwiczeń. Ceny i pakiety →

Źródła

  1. 1.Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, tekst jednolity Dz. U. 2026 poz. 95, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  2. 2.Kodeks karny, tekst jednolity Dz. U. 2026 poz. 1342, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  3. 3.Kodeks postępowania karnego, tekst jednolity Dz. U. 2026 poz. 490, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  4. 4.Ustawa o grach hazardowych, tekst jednolity Dz. U. 2025 poz. 595, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  5. 5.Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, tekst jednolity Dz. U. 2024 poz. 1822, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  6. 6.Ustawa o ochronie sygnalistów, Dz. U. 2024 poz. 928, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  7. 7.Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, tekst jednolity Dz. U. 2026 poz. 163, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  8. 8.Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, tekst jednolity Dz. U. 2025 poz. 712, Kancelaria Sejmu (ELI) oficjalne
  9. 9.Regulamin Dyscyplinarny PZPN (tekst jednolity, po zmianach styczeń 2026), Polski Związek Piłki Nożnej oficjalne
  10. 10.Kontakt, Polski Związek Piłki Nożnej oficjalne
  11. 11.Zgłoś korupcję, Centralne Biuro Antykorupcyjne oficjalne
  12. 12.Korupcja w sporcie, Centralne Biuro Antykorupcyjne, 14 maja 2012 oficjalne
  13. 13.Anti-match-⁠fixing, UEFA oficjalne
  14. 14.Zgłaszanie przestępstwa i moje prawa w toku postępowania przygotowawczego lub procesu: Polska, Komisja Europejska, Europejski portal e-Sprawiedliwość, 14 lipca 2025 oficjalne

Ostatnia aktualizacja

Najczęściej zadawane pytania

Czy w Polsce istnieje odrębne przestępstwo ustawiania meczów?

Tak. Ustawa o sporcie (art. 46, 47 i 48) karze korupcję w sporcie: przyjęcie, żądanie lub obietnicę korzyści za nieuczciwe zachowanie, które może wpłynąć na wynik lub przebieg zawodów, a także zakład postawiony z wiedzą o korupcji i płatne pośrednictwo. Za korupcję grozi do 8 lat pozbawienia wolności, a przy korzyści majątkowej znacznej wartości do 10 lat.

Czy to przestępstwo, jeśli ostatecznie nie dostałem pieniędzy?

Może nim być. Ustawa o sporcie karze już przyjęcie obietnicy korzyści albo samo jej żądanie, a wynik meczu nie musi się zmienić. W piłce nożnej regulamin PZPN karze także przygotowanie i usiłowanie. To, czy pieniądze rzeczywiście przyszły, nie ma znaczenia.

Czy zawodnik juniorski może odpowiadać karnie?

Tak, jeśli popełnił czyn po ukończeniu 17 lat: wtedy odpowiada na zasadach Kodeksu karnego. Czyn osoby, która miała 15 lub 16 lat, nadal jest zabroniony: sprawą może zająć się sąd rodzinny, a związek sportowy może orzec karę dyscyplinarną.

Czy propozycję muszę zgłosić z mocy ustawy?

Każdy, kto dowie się o korupcji w sporcie, ma społeczny obowiązek zawiadomić prokuratora lub policję, ale ani Kodeks karny, ani ustawa o sporcie nie przewidują kary za samo niezawiadomienie. W piłce nożnej obowiązek zgłoszenia nakłada regulamin PZPN: za niezawiadomienie organu dyscyplinarnego grozi kara pieniężna i dyskwalifikacja na co najmniej 3 miesiące. Bezkarność za samodzielne zgłoszenie przewiduje ustawa tylko dla tego, kto korzyść dał albo obiecał, i to na ścisłych warunkach. Każdą propozycję należy zgłosić.

Czy ukarany może zostać także klub?

Tak. Sąd może orzec wobec klubu karę pieniężną od 1000 do 5 000 000 zł na podstawie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, a w piłce nożnej związek może mu wymierzyć między innymi karę pieniężną, walkower albo przeniesienie do niższej klasy rozgrywkowej. Klub chronią staranny dobór ludzi, nadzór i jasna procedura zgłoszeń.

Kurs zapobiegania match-⁠fixingowi

Osiem krótkich lekcji i 26 ćwiczeń opartych na prawdziwych sytuacjach ze sportu. Zawodnicy, sędziowie i działacze uczą się rozpoznawać propozycję, odrzucać ją i zgłaszać.

Dla osób indywidualnych: 14 € za osobę, z VAT.